اشتباهات معلم خصوصی-استادبانک

تخصص داشتن در یک موضوع خاص مانند ریاضی، فیزیک، شیمی و … به تنهایی برای دستیابی به موفقیت در حوزۀ تدریس خصوصی کافی نیست. برای تبدیل شدن به یک معلم خصوصی موفق و حرفه‌ای، به مهارت‌های دیگری نیز نیاز دارید که اهمیت آن‌ها کمتر از داشتنِ دانش موضوعی نیست.

همچنین علاوه بر دانشِ موضوعی و مهارت‌های عمومی که یک معلم خصوصی باید داشته باشد، اشتباهاتی وجود دارند که تکرار آن‌ها می‌تواند موجب کنسل شدن کلاس‌ها از سوی خانواده‌ها شود و در طولانی مدت به موفقیت حرفه‌ای معلم خصوصی آسیب بزند. ما در این مقاله به ۱۳ اشتباهی که یک معلم خصوصی باید از آن‌ها اجتناب کند، اشاره کرده‌ایم. لطفا با ما همراه باشید.

۱. اشتباهات معلم خصوصی در تماس تلفنی اول

از جمله اشتباهاتی که ممکن است یک معلم خصوصی در اولین تماس تلفنی خود با شاگرد یا والدین انجام دهد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عدم تماس با شاگرد بلافاصله بعد از قبول درخواست او
  • بیان بیش از حد رسمی یا صمیمی در تماس اول و عدم رعایت تعادل در این مورد
  • نداشتن زمان کافی برای انجام صحبت‌های کامل و دقیق و آشنایی اولیه با وضعیت دانش‌آموز
  • مشخص نکردن هدف دانش‌آموز از درخواست کلاس خصوصی در همان تماس تلفنی اولیه
  • عدم انعطاف پذیری در تعیین زمان جلسۀ اول
  • نهایی نکردن زمان جلسۀ اول با دانش‌آموز
  • مستند نکردن اطلاعات تماس تلفنی اول
درصد ریزش شاگردانِ برخی از اساتید خصوصی، بعد از اولین تماس تلفنی، حدود ۶۰ الی ۷۰ درصد است.

۲. عدم وقت شناسی و کنسلی‌های مکرر

کنسل کردن یا جا به جا کردن کلاس به خصوص در جلسۀ اول و دیر رسیدن‌های مکرر به کلاس، از جمله مواردی است که دانش‌آموز یا والدین او را از ادامۀ کلاس با معلم خصوصیِ مورد نظر منصرف می‌کند.

معلم خصوصی باید تا حد امکان، سر وقت در کلاس حضور پیدا کند. نه آن قدر زود که در برنامه‌های دانش‌آموز یا والدین او اختلال ایجاد کند و نه آن قدر دیر که به عنوان یک فرد وقت ناشناس در نظر گرفته شود. در صورتی که به هر دلیلی، امکان رسیدنِ به موقع در یک جلسۀ خاص را ندارید، حتما والدین دانش‌آموز را در جریان موضوع قرار دهید.

همچنین تا حد امکان سعی کنید از کنسل کردن کلاس یا جا به جا کردن آن به خصوص در جلسۀ اول خودداری کنید. در صورتی که چاره‌ای جز این کار نداشتید، بهتر است از شب قبل یا حداقل چند ساعت قبل از شروع کلاس، والدین یا دانش‌آموز را در جریان کنسل شدن یا تغییر زمان کلاس قرار دهید.

۳. بی توجهی به پوشش، پاکیزگی و آراستگی ظاهری

برخی اساتید در جلسه اول با پوشش غیررسمی یا نامناسب در کلاس حاضر می شوند. ممکن است این موضوع به ذائقۀ برخی خانواده‌ها خوش نیاید و موجب قضاوت نادرست در مورد استاد شود. جلسۀ تدریس محل فعالیت و کار استاد است؛ پس حتی اگر عادت به پوشیدن لباس رسمی در تمام جلسات کلاس ندارید، سعی کنید در جلسۀ اول با پوششی رسمی‌تر ظاهر شوید. بهتر است این موضوع را در کلاس‌های آنلاین نیز رعایت کنید.

از سوی دیگر، با توجه به اینکه در کلاس‌های خصوصی، استاد بسیار نزدیک به شاگرد می‌نشیند، پاکیزگی و آراستگی ظاهری اهمیت بیشتری پیدا می کند. استعمال دخانیات قبل از کلاس، استعمال بیش از حد عطر و ادکلن، بوی بد دهان، بوی بد لباس به خصوص در فصل تابستان و مواردی از این قبیل، از جمله مثال‌هایی هستند که به دلیل رعایت نشدن آن‌ها از سوی برخی اساتید، باعث کنسل شدن کلاس‌ها شده است.

حتی اگر عادت به پوشیدن لباس رسمی ندارید، سعی کنید حداقل در جلسۀ اول با پوششی رسمی‌ ظاهر شوید.

۴. تضمین نتیجه

برخی از معلم‌های خصوصی به منظور جذب شاگرد و تحت تأثیر قرار دادن والدین او، قول‌هایی می‌دهند و تضمین می‌کنند که دانش‌آموز، با شرکت در کلاس‌های او به برخی اهداف، مانند ورود به مدارس خاص، کسب رتبه‌های تک رقمی در کنکور یا نمرات خاص دست پیدا خواهد کرد.

 اگر چه که ممکن است معلم به توانایی‌های خود ایمان داشته باشد و تسلط کاملی روی مباحث درسی داشته باشد، با این حال میزان علاقه، سطح یادگیری، توانایی‌های ذهنی و بسیاری فاکتورهای دیگر در هر دانش‌آموز متفاوت است. بهتر است به جای تضمین کسب این گونه نتایج، ابتدا شناخت کافی از شاگرد و شرایط او به دست بیاورید، و بر این اساس، اهداف واقع بینانه‌ای را برای او در نظر بگیرید.

در صورت ایجاد توقعات بالا در والدین و دانش‌آموز و عدم دستیابی به نتایج تضمین شده، ممکن است والدین یا شاگرد، نظرات منفی را در پروفایل استاد درج کنند و از ادامۀ همکاری با استاد در مراحل بعدی یا معرفی او به سایر افراد، خودداری کنند.

۵. بی توجهی به هدف دانش‌آموز از درخواست کلاس خصوصی

یکی از پرتکرارترین دلایل نارضایتی شاگردان و والدین او از معلم خصوصی، برآورده نشدن انتظارات آن‌ها از کلاس خصوصی است. برای مثال، هدف دانش‌آموز از درخواست یک کلاس، کسب نمرۀ بالای در امتحان پایان ترم بوده است اما معلم به جای تمرکز روی سوالات امتحانی، به آموزش نکات تستی پرداخته است.

بسیار ضروری است که قبل از شروع جلسه و انجام تعیین سطح، هدف دانش آموز و والدین او را از تشکیل کلاس به درستی درک کنید و روش تدریس خود بر اساس آن مشخص کنید. آگاهی از این انتظارات در ابتدای تدریس، از بروز نارضایتی‌ها تا حد زیادی جلوگیری خواهد کرد.

۶. عدم برقراری ارتباط با والدین

در مواردی که برگزاری کلاس خصوصی به درخواست والدین صورت گرفته است، بسیار ضروری است که معلم، در پایان هر جلسه، والدین را در جریان روند کلاس و میزان پیشرفت دانش‌آموز قرار دهد. به این ترتیب علاوه بر اینکه والدین ارزیابی واقع بینانه‌ای از سطح درسی فرزندشان خواهند داشت، می‌توانند برای پیشرفت او با معلم همراهی کنند. متأسفانه برخی از معلم‌های خصوصی به دلیل فشردگی کلاس‌ها، بعد از اتمام کلاس فورا منزل شاگرد را ترک می‌کنند و فرصتی برای ارائۀ گزارش به والدین ندارند.

برخی از اساتید نیز به منظور افزایش انگیزه دانش‌آموز و والدین او بعد از کلاس، او را به عنوان شاگردی فوق‌العاده باهوش جلوه می‌دهند که مشکل خاصی در درس ندارد و به سرعت همه چیز را یاد می‌گیرد. این موضوع توقعات غیرواقع بینانه‌ای در والدین ایجاد می‌کند و در نهایت اگر نتیجۀ نهایی، مطابق با این توقعات نباشد، علت را کم‌کاری یا ناتوانی معلم قلمداد می‌کنند. بنابراین همواره بازخوردها و گزارش‌های واقع بینانه و صادقانه‌ای را به والدین ارائه دهید.

ارتباط با معلم با والدین نقش تعیین کننده‌ای در فرایند یادگیری دانش‌آموز دارد.

علاوه بر این، بسیار مهم است که در صورت تأخیر، لغو یا جابجایی کلاس، والدین را نیز در جریان این موضوع قرار دهید. برخی از اساتید، از جایی به بعد این موارد را به طور مستقیم به خود دانش‌آموز اطلاع می‌دهند، که این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز برخی مشکلات باشد. برای مثال مواردی پیش آمده که برخی جلسات به درخواست دانش‌آموز کنسل شده، اما به دلیل اینکه معلم با والدین ارتباط نداشته، دانش‌آموز، معلم را مسئول کنسل شدن کلاس جلوه داده است.

۷. نامشخص بودن مرزها و قوانین کلاس

معلم خصوصی باید در جلسه اول و در نهایت احترام، قوانین و حد و مرزهای کلاس خود را برای دانش‌آموز و والدین او تشریح کند. استفاده نکردن از گوشی در کلاس، میزان زمان استراحت در طی جلسه، نحوۀ حضور والدین در کلاس، خوردن و آشامیدن حین درس، نحوۀ ارتباط با دانش‌آموز خارج از کلاس و در فضای مجازی و بسیاری موارد دیگر برای دانش‌آموز و والدین او مشخص شود. برای این کار می‌توانید قوانین مورد نظر را پرینت بگیرید و در جلسه اول در اختیار والدین قرار دهید.

همچنین رعایت حد و مرزِ “معلم بودن” برای دانش‌آموز و “دوست بودن” با او برای معلم خصوصی بسیار ضروری است. معلم خصوصی نباید به اندازه معلم مدرسه ارتباط رسمی و جدی با دانش‌اموز داشته باشد و نه به دوست صمیمی او تبدیل شود و وابستگی عاطفی در دانش‌آموز خود ایجاد کند.

۸. حضور در کلاس بدون آمادگی قبلی

تسلط کامل به موضوع درس، آمادگی برای جلسه اول، داشتن یک طرح درس مشخص برای تمام دوره و زمان امتحانات، همراه داشتن کتاب، جزوه‌های ضروری، ابزارهایی مانند خودکار و برگه،  نمونه سوالات امتحانی و … از جمله مواردی هستند که یک معلم خصوصی حرفه‌ای باید در نظر داشته باشد.

برخی اساتید بدون اینکه تسلط کافی به موضوع درس داشته باشند یک کلاس را می‌پذیرند. برخی دیگر ممکن است تسلط کافی داشته باشد اما برای جلسه اول و نحوه تعیین سطح دانش آموز خودشان را آماده نمی‌کنند. مواردی نیز وجود دارند که معلم به جای کتاب یا استفاده از برگه‌های سوال، از روی گوشی تدریس می‌کند. هیچ یک از این موارد از چشمان تیزبین والدین و دانش‌آموز پنهان نخواهند ماند و می‌توانند موجب نارضایتی شاگرد و لغو کلاس‌ها شوند.

در کلاس‌های آنلاین موضوع آمادگی برای کلاس از اهمیت بالاتری برخوردار است. بنابراین معلم باید از قبل تمام شرایط و وسایل مورد نیاز را بررسی کند تا از بروز مشکلات احتمالی در حین برگزاری کلاس جلوگیری کند. ضمن اینکه تمام سوالات، تکالیف، تمرین‌ها و … باید از قبل آماده باشند.

۹. اغراق و زیاده گویی در مورد خود

در دنیای رقابتی کسب و کار، برای اینکه والدین دانش‌آموز به این اطمینان برسند که شما بهترین گزینه برای تدریس به فرزندشان هستید بدون شک لازم است که در تماس تلفنی و همچنین در جلسۀ اول، به شیوه‌های مؤثر و البته صادقانه، از رزومه و دستاوردهایتان صحبت کنید.

متاسفانه برخی اساتید در این مورد حد تعادل را رعایت نمی‌کنند و به اغراق و خودستایی در این موارد روی می‌آورند. این موضوع به مذاق بسیاری از افراد خوش نمی‌آید و ممکن است والدین یا دانش‌آموز را از ادامۀ کلاس با شما منصرف کند و یا توقعات غیرمنطقی ایجاد کند که در نهایت دست نیافتن به آن‌ها در وهلۀ اول به موقعیت شغلی معلم آسیب می‌زند.

اغراق و زیاده گویی در مورد رزومه و دستاوردهایتان به جایگاه شغلی شما آسیب می‌زند.

۱۰. پیگیری مکرر از دانش‌آموز یا والدین او بعد از جلسه اول

در برخی موارد در پایان جلسه اول شاگرد یا والدین او این طور مطرح می‌کنند که زمان جلسه دوم را بعدا با استاد هماهنگ خواهد کرد. در چنین شرایطی ممکن است برخی از اساتید به منظور آگاهی از تشکیل شدن یا نشدن کلاس و برنامه‌ریزی برای سایر کلاس‌ها این موضوع را مکررا پیگیری کنند.

پیشنهاد می‌کنیم در چنین شرایطی فرصت فکر کردن را به شاگرد و والدین بدهید. پس از چند روز، در صورتی که با شما تماسی گرفته نشد، نهایتاً یک بار با شاگرد یا والدین او تماس بگیرید و موضوع را به آنها یادآوری کنید.

۱۱. از بین بردن اعتماد به نفس دانش‌آموز

برخی از معلم‌های خصوصی بعد از دیدن نمرات پایین دانش‌آموز در درس مورد نظر، به جای ایجاد حس همدلی و همراهی، دانش‌آموز را مورد قضاوت قرار می‌دهند و رفتارهایی نشان می‌دهند که اعتماد به نفس او را بیش از پیش پایین می‌آورد.

برای مثال از جملاتی مانند “باورم نمیشه اینو بلد نباشی، این که خیلی سوال ساده‌ایه” یا “این مبحث که خیلی آسونه چطور همچین نمره‌ای گرفتی؟” و … استفاده می‌کنند. برخی دیگر نیز تصور می‌کنند که اگر دانش آموز در این درس ضعیف است احتمالا دانش آموز کندذهنی است و در همۀ دروس نیز ضعیف عمل می‌کند.

دقت کنید که شاگرد هر چقدر هم ضعیف باشد نباید حس کند شما از بالا به پایین به او نگاه می‌کنید. مخصوصاً شاگردانی که سطح تحصیلی پایینی دارند و در مدرسه در معرض این نوع نگاه از طرف برخی معلمان و دیگر شاگردان بوده‌اند، نسبت به این موضوع حساسیت بیشتری دارند. در جلسه اول معلم باید به صورت مستمر دانش‌آموز را بابت کوچکترین توانایی‌ها و دستاوردها تشویق کند.

اشاره به ضعف تحصیلی شاگرد بایستی با ظرافت و حساسیت بالایی به والدین و شاگرد منتقل شود. در بسیاری مواقع اشاره مستقیم و بی پروا به ضعف شاگرد میتواند موجب بدبینی شود. متاسفانه در برخی از تماس ها به استادبانک، والدین هرچند درست یا غلط، اشاره ی مستقیم استاد به ضعف شاگرد را غیر حرفه‌ای و مخرب دانسته‌اند.

۱۲. بی اطلاعی از نرخ‌ کلاس‌های خصوصی

بی اطلاعی از هزینه‌های نرمال کلاس خصوصی، می‌تواند برای معلم خصوصی مشکلاتی را ایجاد کند. پیشنهاد قیمت‌های بسیار بالا، منجر به کاهش تعداد درخواست‌ها و در نتیجه کاهش تعداد شاگردان خواهد شد. از سویی دیگر، تعیین قیمت‌های بسیار پایین‌تر از حد نرمال نیز به والدین یا دانش‌آموز این پیام را ارسال می‌کند که معلم به اندازۀ کافی مسلط و با تجربه نیست که با چنین قیمت‌هایی حاضر به تدریس خصوصی شده است.

بهتر است قبل از پیشنهاد قیمت برای کلاس‌های خصوصی خود، در این زمینه تحقیق کنید و نرخ معقولی را برای کلاس‌هایتان در نظر بگیرید. البته به طور طبیعی معلم‌های تازه‌کار قیمت‌های پایین‌تری را ارائه می‌دهند و معلم‌های شناخته شده و باتجربه‌تر نرخ بالاتری را برای کلاس‌های خود در نظر می‌گیرند. اطلاع از همۀ این موارد و تحقیق و بررسی در مورد آن‌ها به شما کمک می‌کند تا با توجه به شرایط خود، هزینه‌های منطقی‌تری را برای کلاستان در نظر بگیرید.

۱۳. بی‌توجهیِ معلم به قوانین و مقرراتِ سیستمی که با آن همکاری می‌کند

اگر معلم خصوصی با سیستم‌های تدریس خصوصی مانند استادبانک همکاری می‌کند بسیار ضروری است که به قوانین و مقررات این سیستم و تعهدات خود نسبت به آن پایبند باشد. عدم شفافیت و رعایت نکردن این قوانین و تعهدات می‌تواند لطمه‌های جبران ناپذیری به اعتبار شغلی و سابقۀ شما به عنوان یک معلم خصوصی وارد کند.

سخن پایانی

همان طور که در ابتدای مقاله نیز اشاره کردیم، برای موفقیت به عنوان یک معلم خصوصی باید از برخی اشتباهات اجتناب کرد. در این مقاله به برخی از این اشتباهات اشاره کردیم. علاوه بر مواردی که در متن مقاله به آن‌ها اشاره شد، موارد دیگری نیز وجود دارد که معلم به طور طبیعی باید از انجام آن‌ها در کلاس اجتناب کند؛ از جمله:

  • چک کردن مداوم موبایل سر کلاس
  • صحبت از موارد حاشیه‌ای مانند مسائل سیاسی، اعتقادی و …
  • قضاوت و اظهار نظر در مورد معلم مدرسۀ شاگرد
  • بی‌توجهی به سوالات دانش‌آموز در فضای مجازی و بی پاسخ گذاشتن آن‌ها
  • طولانی کردن بی دلیل تعداد جلسات
  • خوردن و آشامیدن در حین تدریس به خصوص در جلسات آنلاین
  • عدم تلاش برای تبلیغات و برندسازی
  • و …

این مقاله در آینده نیز به روزرسانی خواهد شد و نکات جدیدی به آن اضافه می‌شود. از اینکه تا پایان این مقاله با همراه بودید از شما سپاسگزاریم.

بحث و مشارکت!

در صورتی که شما هم در طی سال‌های تدریس خود یا همکارانتان با چنین اشتباهاتی مواجه شده‌اید، لطفا نمونه‌ای از آن را با سایر همکارانتان به اشتراک بگذارید.

منابع پیشنهادی

دیدگاه خود را در رابطه با این پست بیان کنید

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید