جلسه 11: مهارت های ارتباطی

سر فصل: دوره اخلاق حرفه ای تدریس (پایه)

تعداد درسنامه ها: 11

307

برای خیلی از اساتید جمله ی زیر در مواجهه با والدین شاگرد آشنا است:

معلم قبلی خیلی باسواد بود ولی نتونست اونطور که باید با پسرم ارتباط برقرار کنه.

استاد تسلط خوبی داشت اما انتقال مطلب به خوبی انجام نمیشد.

اهمیت برقراری ارتباط صحیح بر هیچ کدام از ما پوشیده نیست. بنابراین قصد نداریم در این درسنامه به دلایل اهمیت این موضوع بپردازیم، در عوض تلاش می کنیم با ارائه ی یک مدل پیشنهادی و همچنین مرور چند اصل مهم در ایجاد ارتباط، فضا را برای گفت و گوی اساتید در این خصوص باز کنیم.

1. تصویر ذهنی از ارتباط

بیشتر ما پیش از گفت و گو های دشوار، فضای کلی بحث را در ذهن خود مرور می کنیم. مرور ذهنی، خصوصا در گفتگوهای قابل پیش بینی، میتواند تا حد زیادی به انسجام بحث در این خصوص کمک کند.

در دید بسیاری از والدین و شاگردها، پاسخ های قاطع و همراه با اعتماد به نفس استاد تاثیر به سزایی در ایجاد فضایی قابل اطمینان دارد.

بنابراین برای مثال میتوانیم سوالات رایج والدین و یا شاگرد را در ذهن خود مرور کنیم تا در زمان گفتگو و ایجاد ارتباط مسیر هموارتری داشته باشیم.

2. لحن مناسب

از دید بسیاری از والدین، داشتن انرژی بالا، تن صدای رسا و لحن مناسب در حین برقراری ارتباط (مانند مکالمه ی تلفنی، ارائه ی درس، ارتباط با والدین و ...) یکی از نشانه های اعتماد به نفس استاد است. لرزش صدا یا عدم اطمینان از موضوع مورد بحث می تواند تسلط استاد بر موضوع را زیر سوال ببرد. (هرچند که ما باور داشته باشیم ارتباطی میان این دو وجود ندارد)

دقت کنید: بخش قابل توجهی از نظرات مثبت شاگردان و والدین از کلاس های خصوصی درباره انگیزه و انرژی مثبت استاد است. بخشی از این تاثیر گذاری مربوط به لحنی است که ما در ارتباط با شاگرد انتخاب میکنیم.

دقت کنید: منظور از لحن استاد، طیف وسیعی از واکنش هایی است که استاد در مواقع گوناگون دارد. برای مثال زمانی که شاگرد عملکرد ضعیفی نشان داده است و یا زمانی که قصد دارید او را در خصوص موضوعی تشویق کنید.

از انتخاب کلمات گرفته تا زمان و شیوه ی انتقال احساس و نظر شما نسبت به شاگرد و والدین او، در مجموع تشکیل دهنده لحن شما در ارتبط با آنهاست.

3. حل مشکل باعث ایجاد ارتباط میشود

اگر تصور کنیم که والدین و شاگرد مجموعه از مشکلات و دغدغه ها را دارند، برطرف کردن این دغدغه های میتواند به ایجاد ارتباط بین شما و آنها کمک بسزایی داشته باشید.

برای مثال: فرض کنیم شما دبیر زبان عربی هستید و والدین شاگرد علاوه بر مسائل مربوط به درس عربی، از نگرانی خود در خصوص استفاده بیش از حد شاگرد از موبایل هم شکایت میکنند. طبیعی است که به عنوان یک موضوع کلی، شما تخصصی در این زمینه ندارید.اما به عنوان دبیر و کسی که والدین در این خصوص به شما اعتماد کرده اند، مثلا میتوان چنین پاسخی را عنوان کرد: این مشکلی است که این روزها خیلی از شاگردان درگیر آن هستند. اجازه بدهید تا جلسه آینده چند پیشنهاد در این خصوص به شما داشته باشم.

دقت کنید که منظور ما از طرح این موضوع، وارد شدن شما به هر مشکلی نیست که از جانب والدین مطرح میشود. دانش همه ی ما محدود است و طبیعتا پاسخ به خیلی از این شرایط این است که بهتر است در مورد موضوع مورد نظر با یک متخصص مشورت کنند.

هدف ما از این پیشنهاد ورود به دغدغه هایی است که شما احساس میکنید با مشورت شما قابل حل است.

بی تردید می توان کتاب Influence یا نفوذ نوشته ی رابرت چالدینی را یکی از کتابهای کلاسیک مدیریت و روانشناسی اجتماعی دانست.

رابرت بنو چالدینی که نویسنده، سخنران و استاد ارشد روانشناسی و بازاریابی در دانشگاه ایالتی آریزونا و استاد مهمان بازاریابی، تجارت و روانشناسی در دانشگاه استنفورد است، در این کتاب به بیان اصلی به نام اصل متقاعدسازی چالدینی می پردازد.

اصل جهانی متقاعد سازی چالدینی بیان کننده ی قانون لطف متقابل یا جبران است.

4. ترس از دست دادن

در نظر داشته باشید که بسیاری از والدین و حتی دانش آموزان از اثرات پنهان برخی موضوعات آگاه نیستند.

برای مثال ممکن است برخی از فصل های یک کتاب، به طور کامل پیش نیاز کتاب سال آینده باشد. به این معنی که ضعف در این سال تحصیلی احتمالا به ضعف در دروس سال آینده نیز ختم خواهد شد.

تصویری که ما از موفقیت ها میسازیم یک سوی ارتباط است و هشدارهایی که در خصوص از دست رفتن موقعیت ها مطرح میکنیم نیز نوع دیگری از ارتباط. گاهی ترکیبی از اینها میتواند مخاطب را نسبت به فرصت ها و تهدیدها آگاه تر کند.

نکته: برخی از والدین و یا شاگردان، از هزینه های پنهان توجه نکردن به دروس آگاهی کافی ندارند. بخشی از تلاش شما میتواند در راستای شفاف کردن این هزینه های آتی برای آنها باشد.

5. حس همراهی جمعی

این روزها شاگردهای برتر هم از معلم خصوصی استفاده میکنند.

مانند فرزند شما، بسیاری از شاگردان بنده از مدارس دولتی هستند.

اکثر موارد ضعف شما در کلاس، مواردی است که باقی بچه ها هم با آن درگیر هستند.

برخی از افراد با دریافت حس همراهی جمعی (به این معنی که افراد زیادی مثل آنها در وضعیت مشابه قرار دارند)، احساس بهتری پیدا میکنند. (البته به شرط صداقت)

در واقع وجود این حس به شاگرد و والدین کمک میکند تا در حل مساله احساس تنهایی نکنند و آگاه باشند که افراد بسیاری همانند آنها در این شرایط بوده اند و چنین مساله ای را حل کرده اند.

برای شرکت در دوره اخلاق حرفه ای استادبانک و دریافت گواهینامه، بایستی عضو اساتید استادبانک شوید. عضویت در استادبانک

تمرین جلسه 11

مشارکت شما در درسنامه ها تا به امروز حجم بسیار بالایی از ایده های ارزشمند در جهت ارتقای دانش اساتید در کیفیت برگزاری کلاس ها را به همراه داشته است.


در خصوص موضوع مطرح شده در این بخش:

کدام یک از موارد بالا را در خصوص ایجاد ارتباط موثرتر میدانید؟

به نظر شما و با توجه به بازخوردی که از دیگران دریافت کرده اید، نقطه قوت شما در ایجاد ارتباط با شاگرد و والدین چیست؟

عضو اساتید استادبانک شوید و پاسخ خود را ثبت کنید عضویت اساتید
مریم آرمان مریم آرمان استاد تایید شده
۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۹
سلام و عرض ادب
نکته شماره پنج به نظرم بسیار نکته مهمی است زیرا با بیان حس همراهی جمعی خانواده ارامش سابق خودش را نسبت به فرزندش دوباره به دست اورده و بدون اینکه استرسی را به فرزند منتقل کند به او فرصت برای بهتر شدنش میدهد.
و در رابطه با خودم من در هیچ مساله ای نسبت به شاگردم بی تفاوت نیستم و اگر به مشکلی بر بخورد تمام انرژی خودم را میگذارم تا ان را بر طرف کند من به تمام شکایتهای دانش اموز از والدینش گوش میدهم در اثناء جلسات و هم چنین شکایت های خانواده از فرزندش و به دو طرف قول میدهم عین حرف ها را منتقل نکنم بلکه در محیطی ارامش بخش به زبان خودم و به درک خودم از موضوع نکاتی را که برای دو طرف مهم هست را مطرح میکنم...مثلا به مادر میگویم بعضی وقتها از روی دوست داشتن حرفی را میزنین که باعث میشه تا چند شب نتونه بخوابه و مادر با تعحب میگه واقعا ؟!!!!!ولی من واقعا فکر نمیکردم همچین تاثیری روی فرزندم داشته باشه یک جمله ای که فقط از روی عصبانیت بوده و از ته دل نبوده....
من تمام تلاشم را میکنم علاوه بر تدریسم فضای روحی خانواده را تلطیف نمایم تا در رشد و پیشرفت دانش اموزم سهیم باشم.
7
فرانک صحراگرد فرانک صحراگرد استاد تایید شده
۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹
با سلام
به نظر بنده لحن خوب و قاطع و تن صدای متناسب مورد بسیار مهمی است. عکس العمل استاد به پاسخ صحیح یا غلط و نحوه یادگیری شاگرد نیز تاثیر به سزایی دارد.
تجربه شخصی بنده این است که استفاده از کلمات ساده تر جملات کوتاه تر و قابل فهم تر به جای استفاده از جملات پیچیده و افعال ادبی تاثیر خوبی در ایجاد ارتباط بهتر با شاگرد دارد. همچنین با توجه به روحیات شاگرد و شناخت نسبی او می توان ادبیات به خصوصی برای برقراری ارتباط با هر شاگرد داشت.
7
آرمان اسدی آرمان اسدی استاد تایید شده
۱۱ بهمن ۱۳۹۹
سلام.<br />
تمام موارد گفته شده بالا میتوانند نقطه قوت در ایجاد ارتباط تلقی شوند و چه بسا بسیاری دیگر که در این مقال و این مجال گنجانده نشده اند.<br />
هیچگاه نمیتوان در مواجهه با دنیای روانی افراد نسخه ای واحد پیچید باید آنچه را که مد نظر قرار میدهیم را در دو بستر متن و حاشیه بسنجیم. اگر متن یک مشکل را بی آنکه شرایط زمانی و مکانی و فرهنگی که آن مشکل در بسترش به وجود امده را بررسی کنیم درک کاملا ناقصی خواهیم داشت.<br />
کسانی را که ما با انها مواجه هستیم تنها خودشان نیستند . آنها پکیجی از انباشته های دست نیافتنی پدر و مادر و پدر بزرگها و مادر بزرگهایشان هستند و همین امر سبب میشود که بدانیم دانش آموز یک نفر نیست و شما با نماینده ای از یک خانواده و چه بسا یک خاندان با کلی آرزوی برآورده نشده مواجهید و کلی انتظار که بی شک آن دانش آموز هم در صورت توجیه نشدن تمام آنها را به نسل بعد انتقال خواهد داد.<br />
اما نه ما فرصت لازم برای واکاوی روانی دانش آموز و خانواده و فرهنگ محیطی او را داریم و نه الزاما دانش و تجربه لازم برای اینکار را.<br />
پس : چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما؟<br />
مهم آگاهی ما از همین مقدار است و احتمال دادن آنکه انچه در دیدار اول و دوم و..... از دانش آموز میبینیم تنها قسمت کوچکی از کوه یخی است که از اقیانوس به ظاهر آرام روان دانش آموز بیرون آمده و قسمت اعظم و ناشناخته آن پنهان و غیر قابل دسترس است.<br />
میتوان حدود نیم تا یک ساعت از جلسه اول را بی آنکه هزینه ای به دانش اموز یا خانواده تحمیل شود به طور رایگان از کم و کیف وضعیت درسی و علاقمندی های غیر درسی دانش آموز، انتظارات خانواده از دانش اموز و ذهنیت انها نسبت به آینده درسی و کاری و کنکور و.... پرداخت و سپس با واقع نگری بسیاری از خواسته ها را تعدیل کرد و یا تغییر داد. آنچه برایند تمام مباحث روانکاوی معاصر از گذشته تا به حال بوده است گوشی شنواست. میشود این گوش شنوا را در اختیار دانش آموز و خانواده وی قرار داد زیرا بازگویی و بازنمایی آنچه در ذهن دیگران رخ میدهد نوعی به سطح اوردن ان موارد انکار شده و حال نیافته از گذشته است و همینکه بازگو میشوند فرد بازگو کننده میبیند که با توجه به تجربیات و علم کنونی اش آنچه در ضمیر ناخودآگاه وی زمانی مشکلی لاینحل و اضطراب اور بوده به سادگی قابل حل یا گذشت است.
4
سید مجتبی داوری نسب سید مجتبی داوری نسب استاد تایید شده
۱۶ مرداد ۱۴۰۰
با سلام. <br />
تدریس تنها آموزش محتوای درسی نیست بلکه برقراری ارتباط نزدیک و حمایتگر با دانش آموز است که نه تنها تاثیر زیادی در رشد اجتماعی او دارد بلکه به یادگیری بهتر دروس نیز کمک شایانی میکند.در اینجا ضمن اینکه اصول مطرح شده در درسنامه را جهت برقراری ارتباط با دانش آموز بسیار مهم و اساسی میدانم به طور خلاصه به چند مورد دیگر در این خصوص اشاره میکنم : 1-دانش آموز باید در وهله اول معلم را دوست و همراه خود بداند و احساس او با ترس و نفرت همراه نباشد چون قطعا یادگیری در یک محیط دوستانه بازدهی بیشتری نسبت به یادگیری در یک محیط خشک و رسمی دارد و ایجاد این محیط صمیمی موجب احساس راحتی و آرامش او شده و باعث میشود اگر مبحثی را هم متوجه نشد بدون ترس و واهمه مطرح کند و بدون شک حفظ تعادل در این ارتباط دوستانه ، ضمن ایجاد یک فضای مفید علمی باعث میشود ساعات تدریس خسته کننده و کسالت بار نشود.2- با دانش آموز همدلی کنیم ، این کار زمینه نفوذ در دانش آموز را برای ما فراهم کرده باعث درک بهتر او و در نتیجه افزایش میزان ارتباط میانمان میشود.باید با روحیه شاد و سرحال به او نشان دهیم که از درس دادن به او لذت میبریم تا در او ایجاد انگیزه کنیم .3- بعنوان یک معلم خصوصی اگر بتوانیم علایق دانش آموزمان را (حداقل یکی دومورد ) کشف کنیم تاثیر مثبتی بر یادگیری و در عین حال افزایش میزان ارتباط خواهیم داشت. دانش آموز پسری داشتم که بشدت به اتومبیل و حضور در پیستهای مسابقات اتومبیلرانی علاقه نشان میداد و من با علم به این موضوع در حین درس از مثالهایی در این زمینه استفاده میکردم که باعث علاقه مندی و مشارکت بیشتر او در کلاس میشد، یا دانش آموزی که میگفت معلمی داشته با مدرک دکترا اما اصلا نتوانسته بود با او ارتباط بگیرد و بنا به دلایلی مجبور به ادامه کلاس با او بوده که دست آخر هم نتیجه خوبی حاصل نشده بود. 4- آراسته و وقت شناس بودن ، به روز بودن در زمینه موضوع تدریس ، فن بیان خوب ، قوی و شفاف برای تفهیم مطالب درسی به دانش آموز ، متکلم وحده نبودن ، تسلط به تمام ابعاد درس و زبان بدن مناسب نیز از عوامل مهم ایجاد رابطه خوب با دانش آموز میباشد که با بکارگیری آنها یک رابطه متقابل مناسب برقرار و کلاسی مفید با بازدهی بالا برگزار میگردد. یادمان باشد بعنوان یک معلم خصوصی بهترین تبلیغ برای ما نظرات ، امتیاز و نتیجه دانش آموزان قبلی و بطور کلی رضایت آنها و والدین از فرایند تدریس ما میباشد و یکی از موثرترین عوامل کسب این رضایت ایجاد ارتباط موثر و مفید با آنها میباشد. <br />
در پایان به چند مورد از نقاط قوت خود در ایجاد رابطه با شاگردان و والدین اشاره میکنم :1- تدریس راحت و زبان ساده و قابل فهمی که در توضیح مباحث درسی به کار میبرم که اکثر دانش آموزان به آن اذعان داشته و در نظر سنجی نیز به آن اشاره میکنند.2- لحن مناسب و رعایت ادب و احترام در گفتگوهای غیر درسی بخصوص با والدین .3- وقت شناسی که در اینمورد بسیار حساس میباشم.4- پیگیریهای بعد از جلسات .<br />
این درسنامه آخرین تمرینی بود که توانستیم نظرات و دیدگاههای خود را در خصوص تدریس بالاخص تدریس خصوصی به اشتراک بگذاریم . بنده شخصا از مطالب درسنامه ها بسیار استفاده کرده و میکنم ، امید است این تبادل نظرات ادامه پیدا کند تا با همکاری بیشتر و بهتر بتوانیم بیش از پیش رضایت دانش آموزان و والدین را جلب و تعدادجلسلت بیشتری برگزار کنیم . <br />
با تشکر از تیم خوب استادبانک .
3
امین یارمحمدی امین یارمحمدی استاد تایید شده
۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹
سلام
با تشکر از زحمات شما
به نظر من لحن مناسب و کمک به حل دغدغه های شاگرد و خانواده میتواند تاثیر بیشتری در ایجاد ارتباط بیشتر داشته باشد.
من همواره سعی میکنم نکته مشترکی از گذشته خودم با شاگرد پیدا کنم که قابل مقایسه با شرایط شاگرد باشد و با ایجاد حس همدلی، موجب همذات پنداری شاگرد با خودم شوم.
اگر شاگرد، مدرس خودش را فرد باسواد و در درجه بالاتر، فرد موفقی بداند این یک روش بسیار قدرتمند در ایجاد انگیزه و در نهایت ارتباط قوی‌تر بین طرفین می‌شود. این نکته مشترک میتواند هر چیزی از ظاهر، باطن یا حتی محیط و محل زندگی شاگرد هم باشد. البته این روش همواره قابل اجرا نیست و برخی مواقع باید شاگرد را با افراد یا شاگردهای موفق گذشته مقایسه کرد.
3
گیتی رضایی گیتی رضایی استاد تایید شده
۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹
با سلام
درست است که معلم بودن یه شغله ولی در صورتی که با علاقه همراه نباشد؛ نمیتواند تاثیر لازم را در مخاطب ایجاد کند. ولی علاقه تنها کافی نیست بلکه تسلط به مطالب، انرژی زیاد در بیان مطلب و پیگیری روند تدریس و نتیجه کار میتواند در ایجاد ارتباط بسیار تاثیر گذار باشد.
3
مرجان خیرخواه مرجان خیرخواه استاد تایید شده
۱۷ خرداد ۱۳۹۹
انتقال حس همراهی و دلسوزی بسیار موثر است. هنگامی که والدین شکایت دارند که برای مثال فرزندم در این فصل کتاب خیلی مشکل دارد من در جواب می گویم انشالله مشکلاتش را رفع می کنیم و اوضاع را رو به راه می کنیم. این یعنی معلم خود را در تیم دانش آموز و خانواده اش قرار داده است.
نقاط قوت دانش آموز را برایش گوشزد می کنم. یادآوری می کنم که ببین چطور از پس درس قبلی به خوبی برآمدی. این درس را هم حتما به خوبی یاد می گیری.
با دانش آموز و خانواده اش همدردی می کنم. مثلا اینکه در شرایط امسال درس خواندن واقعا دشوار بوده و تا حدودی فرزند شما حق دارد که از درس ها عقب مانده باشد و انشالله به درستی جبران می کند
هنگامی که دانش آموز تمرکز کافی ندارد علت را جویا می شوم. برای مثال می پرسم الآن خسته هستی؟ یا مشکل خاصی هست که تمرکزت کم شده؟ و سعی می کنم راهکاری ارائه کنم تا تمرکز و انگیزه اش بیشتر شود
3
مهدی میرزایی مهدی میرزایی استاد تایید شده
۰۳ خرداد ۱۳۹۹
سلام وقت بخیر
لحن مناسب در صحبت کردن و اعتماد به بنفس استاد نقش تعیین کننده ای در جلب نظر اولیا و دانش آموز دارد.
استفاده از کلمات روانتر و خودمونی نقش ویژه ای دارد.
2
میلاد عباسی میلاد عباسی استاد تایید شده
۰۳ خرداد ۱۳۹۹
با سلام
به نظر من حل مشکل بهترین راهکار و ابزار جهت ایجاد و تقویت ارتباط می باشد. والدین برخی مواقع نیاز به حل مشکل و ارائه راهکار دارند که این امر سبب ایجاد ارتباط استاد و والدین و دانش اموز می شود اما من به شخصه ایجاد انگیزه و صحبت های انگیزشی رو نقطه قوت خودم می دانم.
به نظر من سطح هوش افراد تقریبا نزدیک به هم است و به کارگیری این هوش نیازمند ایجاد علاقه و انگیزه در دانش آموز است. به شخصه سعی میکنم مطالب را به نحوی به دانش آموز انتقال دهم که سبب ایجاد علاقه در او شود این ایجاد علاقه سبب انتقال بهتر مطالب و تغییر در نتایج نهایی او می شود که سبب تقویت رابطه استاد و شاگردی می گردد.
2
حامد منوچهری کوشا حامد منوچهری کوشا استاد تایید شده
۰۳ خرداد ۱۳۹۹
سلام

به نظرم «حل مشکل» اثرگذاری بسیار بیشتری نسبت به بقیه داشته باشد و دلیلم برای این اعتقاد نیز تجربه های بسیار مثبتی بوده است که در این خصوص داشته ام.

به نظرم نقطه قوت من توانایی برقراری ارتباط شخصی موثر با شاگرد است که موجب میشود تا ضمن حفظ جایگاه استاد و شاگردی، شاگرد نسبت به استاد احساس رفاقت نیز داشته باشد. این موجب شده است که بعضا پس از ماه ها بعد از برگزاری آخرین جلسه نیز جویای احوال هم باشیم. این امر موجب میشود تا شاگرد حس مثبت تری برای شرکت در کلاسها و انجام تکالیف آن داشته باشد.
2
×
استخدام معلم خصوصی