آماده کردن دانش‌آموز برای امتحان-استادبانک

هدف اصلی اکثر خانواده‌ها از انتخاب معلم خصوصی این است که فرزندشان نتیجۀ بهتری را در آزمون‌ خود کسب کند. معلم خصوصی با رفع نقاط ضعف درسی، برنامه‌ریزی دقیق برای دانش‌آموز بر اساس روحیات و سبک یادگیری او، بالا بردن اعتماد به نفس و استفاده از تکنیک‌های خاص، به دانش‌آموز کمک می‌کند تا به هدف مورد نظر خود در آزمون دست پیدا کند.

معلم خصوصی باید این توانایی را داشته باشد که با نزدیک شدن به ایام امتحانات، برنامۀ ویژه‌ای را برای دانش‌آموز در نظر بگیرد و او را برای دستیابی به بهترین نتیجۀ ممکن در امتحانِ مورد نظر آماده کند. به خصوص که ایام امتحانات یکی از پر استرس‌ترین زمان‌ها برای دانش‌آموزان است و معلم باید تلاش کند تا در این ایام، علاوه بر رفع اشکالات درسی دانش‌آموز، استرس او را نیز تا حد امکان کاهش دهد.

در این مقاله به ۸ نکتۀ مهم در مورد فرایند آماده کردن دانش‌آموز برای امتحان اشاره کرده‌ایم. لطفا با ما همراه باشید.

۱. برنامه ریزی مطالعاتی برای دانش‌آموز در روزهای امتحان

مطالعه برای امتحان نیاز به برنامه‌ریزی درسی متفاوتی دارد. این موضوع به خصوص در پایه‌های بالاتر به دلیل تعدد دروس و تخصصی‌تر شدن آن‌ها از اهمیت بیشتری برخوردار است. برخی دانش‌آموزان این توانایی را دارند که با توجه به شرایط و روحیاتشان، برای امتحانات خود برنامه‌ریزی کنند. اما بسیاری از آن‌ها از این توانایی برخوردار نیستند.

به عنوان یک معلم خصوصی که جلسات متعددی را در طول ترم برای دانش‌آموز برگزار کرده‌اید حتما متوجه شده‌اید که آیا دانش‌آموزتان برای برنامه‌ریزی مطالعاتی خود در ایام امتحانات، به کمک شما نیاز دارد یا خیر. اگر این توانایی را در دانش‌آموزتان مشاهده نمی‌کنید ضروری است که با توجه به نوع درس، سطح علمی دانش‌آموز و نقاط قوت و ضعف او در درس مورد نظر، برنامۀ مطالعاتی مشخصی را در روزهای امتحان برای او در نظر بگیرید.

۲. تعیین بخش های مهم و نمره‌آور کتاب

اگر جزو آن دسته از معلم‌های خصوصی هستید که در مدرسه هم تدریس می‌کنند حتما با بخش‌های مهم کتاب، بارم بندی فصل‌ها و موضوعاتی که معمولا از آن‌ها سؤال طرح می‌شود، آشنا هستید.

اگر جزو این دسته از اساتید نیستید، با نگاهی به سؤالات امتحانات نهاییِ چند دورۀ مختلف و یا مشاهدۀ امتحانات کلاسی دانش‌آموز در طی سال تحصیلی، به راحتی می‌توانید تشخیص دهید که کدام بخش‌های کتاب برای طراحان سؤال از اهمیت بیشتری برخوردار هستند و تمرکز روی کدام موضوعات به افزایش نمرۀ دانش‌آموز کمک می‌کند.

به جای اینکه از دانش‌آموز بخواهید تمام کتاب را بدون اولویت ‌بندی خاصی مطالعه کند، قسمت‌های مهم و سؤال‌خیز کتاب را برای دانش‌آموزتان مشخص کنید و اولویت مطالعه را روی این بخش‌ها قرار دهید. ضمنا بسیار ضروری است که از بارم ‌بندی امتحان آگاهی داشته باشید و بر همین اساس برای مطالعۀ دانش‌آموز برنامه‌ریزی کنید.

همچنین بسیاری از معلمان مدرسه برای کم کردن استرس دانش‌آموزان خود و جهت‌دهی به مطالعات آن‌ها، در پایان ‌ترم بخش‌هایی از کتاب را که سؤالات بیشتری از آن مطرح شده است برای دانش‌آموزان مشخص می‌کنند. بنابراین به دانش‌آموزتان تأکید کنید که شما را در جریان این نکات قرار دهد تا برنامۀ مطالعاتی دقیق‌تری را برای او طراحی کنید.

۳. ارائۀ نمونه سؤالات فصل به فصل و نمونه سؤالات امتحانی

تکرار و تمرین هر چه بیشتر و آشنایی با سؤالات امتحانی دو موضوعی هستند که به کسب نتیجۀ بهتر در امتحان کمک می‌کنند. نمونه سؤالات فصل به فصل، امکان تکرار و تمرین بیشتر را برای دانش‌آموز فراهم می‌کنند و نمونه سؤالات امتحانی نیز ذهن او را برای مواجهه با سوال‌های امتحان آماده می‌کنند.

در مورد نمونه سؤالات فصل به فصل از ارائۀ تعداد بسیار زیاد سؤالات اجتناب کنید. به جای توجه به کمیت، بهتر است سؤالات با کیفیتی را انتخاب کنید که نقاط ضعف و قوت دانش‌آموز را برای او مشخص کند. سؤالات امتحانی نیز باید مشابه و هم سطح با سؤالاتی باشد که دانش‌آموز در روز امتحان با آن‌ها مواجه خواهد شد.

از دانش‌آموز بخواهید که پاسخ این سؤالات را به عنوان تکلیف به شما ارائه دهد. فراموش نکنید که برای کسب نتیجۀ بهتر، لازم است که حتما پاسخ تک تک سؤالات را بررسی کنید و بازخوردهای لازم را به دانش‌آموز یدهید. اگر فرصت کافی برای حل تمام سؤالات را ندارید، حتما از قبل، پاسخ آن‌ها را برای دانش‌آموز آماده کنید تا بعد از بررسی تکالیف و ارائۀ بازخوردهای لازم، این پاسخنامه را در اختیار او قرار دهید.

۴. ارتباط با دانش‌آموز در فضای مجازی

در بسیاری از موارد، دانش‌آموز به دلیل وجود یک اشکال در یک مبحث یا متوجه نشدن یک نکتۀ کوچک، زمان زیادی را برای رفع این اشکال یا درک نکتۀ مورد نظر از دست می‌دهد که این موضوع می‌تواند باعث افزایش استرس او نیز شود.

در دسترس بودن معلم خصوصی در روزهای امتحان، کمک زیادی به کنترل استرس دانش‌آموز و مدیریت زمان او خواهد کرد. به همین دلیل پیشنهاد می‌کنیم در ایام امتحانات، با حفظ چارچوبهای ضروری، زمان بیشتری را در مقایسه با روزهای عادی، به رفع اشکال و پاسخگویی به سؤالات دانش‌آموزتان در فضای مجازی اختصاص دهید.

در دسترس بودن معلم خصوصی در روزهای امتحان، به کنترل استرس دانش‌آموز کمک زیادی خواهد کرد.

۵. جلسۀ رفع اشکال

یک یا چند روز قبل از برگزاری امتحان، در صورت تمایل شاگرد و والدین او، حتما یک جلسه رفع اشکال نیز برای دانش‌آموز برگزار کنید. پیشنهاد می‌کنیم از دانش‌آموز بخواهید که با آمادگی کامل و بعد از مطالعه کتاب و تمرین‌ها و نمونه سؤالات مختلف در جلسۀ رفع اشکال حضور پیدا کند در غیر این صورت این جلسه برای او چندان مفید نخواهد بود.

۶. برگزاری آزمون شبیه‌سازی شده

بعد از اینکه مراحل قبلی را طی کردید بهتر است برای دانش‌آموز یک آزمون آزمایشی و شبیه‌سازی شده در سطح امتحان اصلی برگزار کنید. سؤالات آزمون نباید بسیار آسان یا بسیار سخت طرح شوند، بلکه سطح دشواری سؤالات باید مطابق با امتحانی باشد که دانش‌آموز در پیش رو دارد. شرایط را به گونه ای فراهم کنید که دانش‌آموز احساس کند که واقعا در جلسۀ امتحان حضور دارد. بعد از آزمون آزمایشی نیز به دانش‌آموز بازخوردهای دقیق و کاربردی از این آزمون ارائه دهید تا بتواند در فرصت باقیمانده به رفع ایرادات خود بپردازد.

۷. آماده کردن والدین برای نتیجۀ احتمالی امتحان

بسیاری از خانواده‌ها ارزیابی واقع بینانه‌ای از سطح درسی، توانایی‌ها و استعدادهای فرزندشان ندارند. به همین دلیل ممکن است از معلم خصوصی او توقعات غیر واقع بینانه و غیرمنطقی داشته باشند و از فرزندشان انتظار کسب نمراتی را داشته باشند که با وضعیت درسی او تناسبی ندارد.

برخی از معلم‌های خصوصی در طی ترم برای افزایش انرژی و انگیزۀ خانواده‌ها سطح دانش‌آموز را بسیار خوب جلوه می‌دهند و همین موضوع باعث افزایش توقع خانواده‌ها از نتیجۀ امتحان می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم در شروع کلاس‌ها و بعد از آشنایی کامل با سطح شاگرد، اهداف واقع‌بینانه‌ای را برای او در نظر بگیرید و والدین را نیز در جریان وضعیت دقیق دانش‌آموز قرار دهید.

۸. مدیریت و کاهش استرس دانش‌آموز

با رعایت نکاتی که در ۷ مرحلۀ قبل به آن‌ها اشاره کردیم، می‌توانید استرس دانش‌آموز را برای امتحان مورد نظر تا حد زیادی کاهش دهید. با این حال برخی از معلم‌های خصوصی به دلیل استرس و نگرانی از نتیجه‌ای که دانش‌آموز کسب خواهد کرد، جملاتی را به کار می‌برند که خود به خود باعث افزایش اضطراب دانش‌آموز می‌شود.

در صورتی که معلم خصوصی از ابتدا بازخوردهای واقع‌بینانه‌ای را به والدین ارائه داده باشد و اهداف منطقی را برای دانش‌آموز در نظر گرفته باشد و به اندازۀ کافی برای بهبود وضعیت دانش‌آموز تلاش کرده باشد، جایی برای استرس و نگرانی وجود ندارد.

همچنین معلم خصوصی باید تلاش کند تا دانش‌آموز و والدین او نگاه منطقی‌تری نسبت به امتحان داشته باشند و به امتحان به عنوان یک موضوع سرنوشت‌ساز نگاه نکنند، بلکه امتحان را وسیله‌ای برای تخمین و بررسی اطلاعات دانش‌آموز تلقی کند.

در صورتی که با رعایت همۀ این نکات، باز هم اضطراب دانش‌آموز در سطحی باشد که منجر به تغییرات شدید خلقی و رفتاری، مشکلات جسمی، یا کاهش شدید تمرکز شود از والدین او بخواهید که در این زمینه حتما با یک مشاور متخصص صحبت کنند و در صورت نیاز، درمان‌های مشاوره‌ای یا دارویی را برای او در نظر بگیرند.

سخن پایانی

اگر چه که تنها وظیفه و هدف معلم خصوصی کمک به افزایش نمرۀ دانش‌آموز در امتحان نیست، اما می‌توان این موضوع را یکی از مهم‌ترین وظایف او در نظر گرفت. بنابراین معلم خصوصی باید با توجه به شرایط و اهداف دانش‌آموز، برنامه‌ریزی دقیق و هدفمندی برای کسب نتیجۀ قابل قبول در امتحان داشته باشد. مواردی که در این مقاله به آن‌ها پرداختیم برای تمام معلمان در هر مقطع و هر درسی قابل استفاده است. اما حتما نکات دیگری نیز در این زمینه وجود دارند که می‌توان برای هر درس به صورت اختصاصی در نظر گرفت. از اینکه تا پایان این مقاله با همراه بودید از شما سپاسگزاریم.

بحث و مشارکت!

شما با توجه به درسی که تدریس می‌کنید از چه روش‌هایی برای آماده کردن دانش‌آموزتان قبل از امتحان استفاده می‌کنید؟ لطفا تجربیات خود را در این زمینه با سایر همکاران به اشتراک بگذارید.

دیدگاه خود را در رابطه با این پست بیان کنید

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید